Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 13 Ιανουαρίου. Σύμφωνα με το εορτολόγιο, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Αγίων Μαρτύρων Ερμύλου και Στρατόνικου, καθώς και του Οσίου Μάξιμου του Καυσοκαλυβίτη. Την ονομαστική τους εορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα Ερμύλλος, Ερμίλλος, Ερμύλλη, Ερμίλλη και Ερμύλα.
Οι Άγιοι Έρμυλος και Στρατόνικος έζησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Λικινίου (308–323 μ.Χ.), σε μια περίοδο έντονων διωγμών κατά των Χριστιανών. Ο Λικίνιος, επιδιώκοντας να κερδίσει την εύνοια των ειδωλολατρών που εχθρεύονταν τον Μέγα Κωνσταντίνο, εξαπέλυσε σκληρά μέτρα εναντίον όσων ομολογούσαν τη χριστιανική πίστη.
Ο Άγιος Έρμυλος ήταν διάκονος και δεν δίστασε να δηλώσει ανοιχτά την πίστη του στον Χριστό ενώπιον του αυτοκράτορα. Για την ομολογία του υπέστη φρικτά βασανιστήρια, χωρίς όμως να λυγίσει. Παρά τις πιέσεις και τις κακουχίες, παρέμεινε ακλόνητος, δοξάζοντας τον Θεό ακόμη και μέσα στη φυλακή.
Διαβάστε επίσης: Χωρίς τον Παύλο και την Άννα-Μαρία το μνημόσυνο του τέως!
Μάρτυρας του μαρτυρίου του Ερμύλου ήταν ο στενός του φίλος, ο Στρατόνικος. Συγκλονισμένος από τα πάθη του φίλου του, δεν κατάφερε να κρύψει τον πόνο και τα δάκρυά του. Η στάση του αυτή οδήγησε στη σύλληψή του και, όταν κλήθηκε να απαρνηθεί τον Χριστό, προτίμησε να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο μαρτυρίου. Οι δύο Άγιοι ρίχτηκαν στον ποταμό Ίστρο (Δούναβη), όπου και παρέδωσαν την ψυχή τους, λαμβάνοντας τον στέφανο του μαρτυρίου.
Λίγες ημέρες αργότερα, Χριστιανοί εντόπισαν τα ιερά τους λείψανα στις όχθες του ποταμού και τα ενταφίασαν με τιμές. Η μνήμη τους τιμάται με ιδιαίτερη ευλάβεια, ως σύμβολο πίστης, φιλίας και θυσίας.
