Στην εποχή που όλα γίνονται είδηση και η ζωή χάνεται μέσα σε αριθμούς, μια ξεχωριστή φωνή επιμένει να μιλά δυνατά. Ο Γεράσιμος Γεννατάς, φιλόσοφος της ζωής και πραγματικός αγωνιστής-καλλιτέχνης με έργο, ουσία και λόγο, ξεσπά στην «ON time Σαββατοκύριακο», σε μια από τις ελάχιστες συνεντεύξεις του. Μιλά για τα δύσκολα χρόνια που τον διαμόρφωσαν και για την επιλογή του να εμπιστεύεται τον άνθρωπο ακόμη και όταν όλα γύρω μοιάζουν να διαψεύδουν αυτή την πίστη. Σε μια συνέντευξη που αφορά πολλά -από τον «Μισάνθρωπο» του Μολιέρου μέχρι τους «Αλιγάτορες» του Άντριου Κίτλεϊ και κυρίως όσα συμβαίνουν γύρω μας σήμερα-, ο ίδιος μιλά χωρίς περιστροφές για την υποκρισία, την εξουσία και το κέρδος που στην εποχή μας βαφτίζεται ηθική. Δεν χαρίζεται σε κανέναν και δεν κρύβεται πίσω από εύκολες διατυπώσεις. Και θυμίζει κάτι απλό αλλά θεμελιώδες, που το έχουμε ξεχάσει: «Ο άνθρωπος έχει μόνο τον άνθρωπο. Ο ένας τον άλλον έχουμε, τίποτε άλλο».
Από τη ΣΙΣΣΥ ΜΕΝΕΓΑΤΟΥ
Να μιλήσουμε για την επετειακή παράσταση των 50 χρόνων δημιουργικής προσφοράς του Θεσσαλικού Θεάτρου με τον «Μισάνθρωπο» του Μολιέρου, σε σκηνοθεσία της Ιόλης Ανδρεάδη, που μετά τη μεγάλη επιτυχία στη Λάρισα ανεβαίνει από τις 12 Μαρτίου στο θέατρο «Φιλίπ». Ενσαρκώνεις τον ομώνυμο ρόλο, τον Άλκηστο, ο οποίος δεν αντέχει την υποκρισία του κόσμου και απομονώνεται.
Αυτό που με εξαντλεί είναι ότι και την υποκρισία και την αδιαφορία και την ανηθικότητα και την αγένεια και την αναξιοπρέπεια, όλα αυτά θέλουμε να τα επιβάλλουμε ως κανονικά. Την ξεδιαντροπιά του ότι εγώ θα είμαι όσο πιο ανήθικος θέλω και αυτό θα το περνάω ως ηθικό, δηλαδή περισσότερο το ότι έχουμε ξεπεράσει το όριο του να κρυβόμαστε. Το θεωρούμε και το απαιτούμε ως κανονικό, ότι θέλουμε να επιβάλλουμε την υποκρισία ως αλήθεια. Θέλουμε να επιβάλλουμε την ανηθικότητα ως ηθική. Αυτό είναι θρασύδειλο, ποταπό και το κίνητρό του είναι μόνο η αποκομιδή κέρδους. Δεν υπάρχει τίποτε άλλο σήμερα εκτός από τα φράγκα. Λεφτά, λεφτά, λεφτά… και μια αναξιοπρεπής ηδονή να επιβάλλεσαι, να νιώθεις ότι ασκείς εξουσία.
Θεωρείς τον εαυτό σου από τους καλά αμειβόμενους ηθοποιούς;
Θα έλεγα ότι δεν υπάρχει καλά αμειβόμενος ηθοποιός. Στην πατρίδα μας το να είσαι ηθοποιός είναι κάτι σχεδόν αστείο. Δεν υπάρχει κανένα νοιάξιμο, καμία εκτίμηση σε αυτή τη δουλειά. Δεν είναι μόνο μια ενασχόληση που παράγει δημιουργία, αλλά είναι και μια δουλειά. Δεν υπάρχει καμία εκτίμηση από την οργανωμένη κοινωνία σε έναν άνθρωπο ο οποίος κάθε τρεις μήνες ψάχνει για δουλειά. Αντιμετωπίζεσαι σαν ένας ιδιόρρυθμος αφελής που κάνει την πλάκα του.
Η Σελιμένη στον «Μισάνθρωπο» διαλέγει τον κόσμο. Ο Άλκηστος επιλέγει τη μοναξιά. Εσύ;
Πρώτα πρώτα, σε ό,τι αφορά το κείμενο, ο Μολιέρος βάζει όλα αυτά τα πράγματα με πολύ καθαρούς συμβολισμούς και δεν ξέρω ούτε ο ίδιος τι πραγματικά υποστηρίζει στο βάθος της δικής του καρδιάς. Αυτό που προτείνει ως τον καινούριο άνθρωπο είναι ο άνθρωπος ο οποίος ξέρει να κάνει υποχωρήσεις και συμβιβασμούς. Η ίδια η ζωή αυτό είναι: ένα δημιουργικό άθροισμα υποχωρήσεων και συμβιβασμών. Εάν θέλουμε να ζούμε όλοι μαζί, πρέπει να βρίσκουμε έναν κοινό δρόμο. Μια κοινή θυσία. Πιστεύω ότι αυτό πρεσβεύει ο ίδιος ο Μολιέρος με το έργο του. Αυτός είναι ο καινούριος άνθρωπος, γιατί ο άλλος, αν δεν αντέχει, θα καταλήξει να πάει κάπου μόνος του. Όμως, δεν μπορούμε να ζούμε μόνοι μας. Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό πλάσμα.
Άρα, νιώθεις ότι στη ζωή σου κινήθηκες κάπου ανάμεσα στους δύο ρόλους; Στον Άλκηστο και στη Σελιμένη;
Στη Σελιμένη και στον Φιλίντα, το φίλο του Άλκηστου, ο οποίος είναι για μένα ο καινούριος άνθρωπος. Η Σελιμένη δεν είναι παραδομένη στην κοινωνικότητα. Ωστόσο, δεν μπορεί να κάνει χωρίς αυτήν. Είναι μια ελαφριά εκδοχή της ψευτιάς και της υποκρισίας. Ο Φιλίντας έχει τη λογική της ισορροπίας. Το ότι θα κάνω υποχωρήσεις και συμβιβασμούς μέχρι εκεί που νιώθω εγώ ότι διατηρώ την ακεραιότητά μου, τις ηθικές μου γραμμές. Αλλά βλέπουμε ότι, δυστυχώς, οι αρχαίες δυνάμεις του κακού που εξουσιάζουν τις κοινωνίες και τη φύση είναι ακόμα πιο δυνατές.
Κοντεύεις να συμπληρώσεις σαράντα χρόνια στο θέατρο. Μέσα σε αυτόν το δύσκολο χώρο, αλλά και την περίεργη κοινωνία μας, πόσο πιστεύεις ότι έχεις καταφέρει να είσαι σαν τον Φιλίντα, δηλαδή να κρατάς τις δικές σου κόκκινες γραμμές αξιών;
Νομίζω πως αυτό τουλάχιστον προσπαθώ και ότι είμαι αρκετά κοντά εκεί που θα ήθελα. Με ενοχλεί και μου τρώει δύναμη και χαρά όλος αυτός ο μαύρος κόσμος. Θα ήθελα να μη μου τρώει τόσο πολλή χαρά όλο αυτό το δύσκολο πράγμα που βλέπω γύρω μου. Δηλαδή, δεν μπορώ να βλέπω αυτόν τον απερίγραπτο υπουργό να λέει αυτά τα πράγματα τόσο εύκολα και με τόσο θράσος και να θεωρείται ότι αυτό είναι ελευθερία και δημοκρατία. Ζορίζομαι. Ζορίζομαι να βλέπω όλον αυτόν τον πόλεμο γύρω μου, όλον αυτόν το θάνατο παντού και, ενώ εγώ αναγνωρίζω ότι είναι μόνο και μόνο για τα λεφτά, για τίποτε άλλο, να μου παρουσιάζεται και ως ηθικό.
Στους «Αλιγάτορες», κάθε Δευτέρα και Τρίτη στη νέα θεατρική σκηνή «Auditorium», υποδύεσαι έναν καθηγητή ο οποίος κατηγορείται για σεξουαλική κακοποίηση. Πώς προσεγγίζεις έναν τόσο σκοτεινό ρόλο χωρίς να τον «ξεπλένεις»;
Το ίδιο το υλικό του κειμένου μού δίνει αυτή τη δυνατότητα, καθώς παρουσιάζει τον ήρωα ως έναν άνθρωπο ο οποίος έχει αυτού του είδους την ελαφριά επιπολαιότητα μιας άλλης εποχής, λίγο πιο ρομαντικής, που όλες οι διατυπώσεις δεν ήταν ξαφνικά τόσο αυστηρές ώστε να σημαίνουν κάτι παραπάνω από μια επιπολαιότητα. Ενώ σήμερα, σε μια καταγγελία για σεξουαλική κακοποίηση, πίσω από τις λέξεις κρύβεται ο ίδιος ο serial killer. Κρύβεται μια πολύ σκοτεινή διαδρομή που μπορεί να υπάρχει πολλές φορές. Στο συγκεκριμένο κείμενο δεν είναι ακριβώς έτσι. Είναι μια πολύ πιο επιπόλαιη προσέγγιση των πραγμάτων μιας άλλης εποχής, που ναι μεν μπορεί να ενέχει μομφές, αλλά μέχρι εκεί. Και το θέμα της παράστασης, το θέμα του κειμένου, είναι με ποιον τρόπο διαχειρίζεται ο κοινωνικός ιστός αυτό το υλικό.
Πιστεύεις ότι το MeToo στην Ελλάδα το χειριστήκαμε σωστά;
Ο χρόνος θα δείξει. Εκείνο που λέω είναι ας αναρωτηθούμε: Εμείς ουσιαστικά μέσα μας έχουμε μετακινηθεί; Εγώ ξέρω πάρα πολλούς που δεν έχουν μετακινηθεί. Λένε ακριβώς τα ίδια, ό,τι έλεγαν. Βεβαίως, βλέπω ότι υπήρχε κέρδος απ’ όλη αυτή την ιστορία. Οι άνθρωποι μιλούν. Σε ένα μεγάλο φάσμα υπάρχει μια μετακίνηση, ότι έχει δικαίωμα αυτός ο άνθρωπος να πει κάτι. Αλλά δυστυχώς μέχρι εκεί. Για να αλλάξουμε μέσα μας, θέλει πολύ δρόμο ακόμα. Καλώς έγινε, αλλά πρέπει να αλλάξουμε μέσα μας.
Αν έπρεπε να βάλεις έναν τίτλο στην εποχή μας, ποιος θα ήταν;
Θα έλεγα «είναι ο καιρός των χαμένων ζωών ή ο καιρός μιας χαμένης ζωής». Είναι σαν να χάνεται η ζωή μας αυτές τις δεκαετίες. Τις δύο, τρεις τελευταίες δεκαετίες ζούμε συνεχώς μέσα σε ένα πρόβλημα που όλο μεγαλώνει, όλο επεκτείνεται. Δεν λύνεται.
Κατά τη γνώμη σου, η γενιά σου τι έκανε σωστά και τι κατέστρεψε για τους επόμενους;
Νομίζω ότι τοποθέτησε ένα κατώφλι συλλογικότητας, κοινωνικότητας και αλληλεγγύης. Αυτό τέλος πάντων που το πρώτο συνθετικό είναι το «αλληλό-». Και έπειτα από λίγο καιρό γκρέμισε ακόμα και την ελπίδα για κάτι τέτοιο. Έτσι έχουμε ξαναγυρίσει στο μοναχικό και στο εγωιστικό. Πρέπει να ξαναδιεκδικηθεί αυτό από την αρχή. Να πιστέψουμε ότι ο άνθρωπος έχει μόνο τον άνθρωπο, τίποτε άλλο. Ο ένας τον άλλο έχουμε, τίποτε άλλο.
Μιλάς με τα νέα παιδιά στο θέατρο. Θεωρείς ότι αυτά είναι η ελπίδα για το αύριο;
Όπως όλα τα πράγματα έχουν τις ποσοστώσεις τους, έτσι και σε αυτή την παράμετρο τα πράγματα είναι μοιρασμένα. Ωστόσο, νομίζω ότι τα νέα παιδιά είναι πολύ πιο έξυπνα από εμάς. Εξαιρετικά πιο δημιουργικά. Έχουν τεράστια φόρα για τη ζωή. Και φυσικά, είναι η μοναδική ελπίδα.
Κάνεις κάτι άλλο αυτό τον καιρό;
Είμαστε μαζί με τον Παντελή Αμπαζή στο «Theater of the No», έναν πολύ ωραίο χώρο στο Μεταξουργείο, παρουσιάζοντας κάθε Τετάρτη τη μουσική παράσταση «Σιγά το θέαμα». Τραγούδι, θέατρο, επιθεώρηση, καμπαρέ, καφέ-σαντάν, όλα μαζί σε ένα. Διαδραστικές πρόζες με το κοινό, υπέροχα τραγούδια των ποιητών μας και μια αληθινή διασκέδαση ψυχής.
Διαβάστε ακόμα: Λίβανος: Η στιγμή που βόμβα έπεσε δίπλα στο συνεργείο του MEGA
Όλα τα viral video εδώ.
